УСАИД: Бежичен Интернет за 50 општини

“..Донацијата опфаќа 50 комуникациски комплети за безжичен интернет, а Интернет конекцијата ќе ја обезбеди “Он Нет“. Заедницата на единиците на локалната самоуправа (ЗЕЛС) ќе одреди на кои општини ќе им припадне донацијата. Приоритет ќе имаат руралните општини кои немаат можност за интернет пристап преку АДСЛ...“

Целта на донациата на Американската агенција за меѓународна помош е да се зголеми пристапот до интернет како и ефикасноста во општините. Тоа ќе им овозможи на канцелариите на локалните самоуправи полесно да одговорат на барањата на граѓаните и на стопанствениците.

Моја драга мајко !

Оваа сторија за својота мајка а моја баба Драга е пишувана деновиве од мојата мајка. (Мајками сега има 72 години)

Моја мајка е родена 1910 год. Во село Чолопек Кумановско. Како најмало на моја баба која ја родила во поодмакли години. Кога се родила била многу ситна и сиќушна, што баба помалко ја сметала за несакано дете, од причина што имала веќе поодраснати деца. Мајками била 4-то дете, од кои биле три женски и едно машко. За нејзина среќа била много пргава и убава бебе што причинувало радост за останали жители во семејство.

Порано семејства биле малку поголеми од неколку браќа кои живееле подобро во заедница. Така мајка ми повише ја чувала баба и дедо и нејзина стрина, која била малко побистра и вредна жена, па доста свои особини успеала да ги пренесе и на мајка ми.

Така со растење мајка ми станала доста самостално и слободно дете. Много рано научила да работи ручни рад кој во това време бил много потребен а пошто имала две сестри постари па од ним учила ручни рад.

Мајками беше много природна интелегентна и музикална. Во това време уште било невозможно женско дете да се школува, па така до ослободување од турско ропство и отварање нова школа поминало доста време. Така мајками пошла во прво оделение во 10 години, па како поодрасло прваче а и со нејзина интелегенција и воља за школа била одлична ученичка. Кога пораснала станала убава и вредна мома па меѓу свои другарки се разликувала како писмена за това време.

Мајками беше повише плава него црнка. Имаше многу убава коса и става. Беше средно висока и убавао градена во стаса. Кога се омажила за мојот татко била една од најубави невести за таја година во село. На нејзина свадба за првпат и свиреле Врањски свирачи и имала убава невестинска руба. Малку помодерна од други невести, бидејки на таткоми фамилија била малко поимушна фамилија во однос на другите во село.

Моје село е Старо Нагоричино, које е едно од централни села во Кумановски крај а и со подруга традиција од други села. Има чесма на сред село и покрај неа црква свети Ѓорѓи. Една од попознати цркви по изванредно убави фрески. Па така имало обичај да се собираат, поготово зимско време на игранка. Некој понапреден и музикален дечко свирел на усна хармоника.

Мајками била прва невеста која носела во това време везене папуче со киќанке и бел шал. Па така и со гардароба се разликувала од останати невести. По некоја случајност како што била како дете најмала во нејзин момински дом, така и во куќа во која дошла како невеста била трета јатрва. Бидејќи стрини моји, нејзини две постари јатрви биле обе неписмене и малко погруби од мајками, па мајками много ја обожавале и се гордееле со неа. Така не се понашале према нејзе како јетрве, него како постари сестри и ја заштитувале од потешки и груби работи. А право речено на мајка ми и не беше много мераклија за тешки и груби работи. Јас како нејзино прво дете памтам како много убаво се слагаа сите домашни работи и проблеми, кои во едно селско семејство се случуваат.

Наша куќа имаше две слави, една куќна свети Никола и една селска Ѓурѓовден. Кога ке ни дојдеа гости на слава, мајками се облекуваше во убава народна носија со ситне накити кои следуваа према носија. Стално најстар мој чичко (стартатко), имаше обичај да ја повиа да ги занимава гости со шали и песми кои во това време много се поеа на слави.

Покасно кога фамилија се проширила и созреала за осамостојување, се поделиле браќа и успешно опстојувале во нови услови.

Мајками много патеше од мигрена па беше малко заштитена од таткоми за тешки и груби работи. Бидејќи имала убав брачен живот мајка ми си ги водеше домашни работи и спремање на храна а таткоми си водеше домаќинство, брига за стока и земјоделие. Мајка ми много рано и нас деца поготово женски не научи да работимо ручни рад.

Моја мајка имаше малко подолг живот, така доживеа до подлабока старост до 93 години. Имаше исто среќа да има и судбина и убава старост. Си живееше во заеднички живот со брат ми. Па по стари години помина да живее во град Куманово кај брат ми. Си го имаше обременето свое домаќинство кое се состоеше од две деца, машко и женско, што мајка ми ги чуваше и им се радуваше како на внуци.

Братми го родила мајка ми во постари години и како едно машко помеѓу три женски, многу го сакаше и штитеше. Не даваше за него да се каже непристоен збор. За неа брат ми беше како бог. Негов збор мајка ми много го почитуваше, а и он много убаво и хумано се однесуваше према родители. Секогаш тие биле први на маса за ручак и вечера, а си имале своја старачка соба.

Мајка ми беше малко егоиста во донос према туѓи луѓе. Секогаш си рачунала дека нејзино е се најбоље. Много не милувала сите деца а посебно била хумана према внуци. Посебно према моите деца, бидејки јас имав две деца сираци од прв брак. Мајками имаше малко слабост према ним а кога пораснаа па имаше гордост, што доживеа да ги види пораснати и одомаќинети. Имаше обичај да се пофали како нејзини внуци се много паметни и вредни домаќини. Едни од пошколовани и како такви много се радуваше на нивни успеси.

Кога ке и купеа нешто поклон, било за носење или за јадење, прво не го употребувала одма. Малко го чувала да се радува и да се пофали колко много ја сакаат и ја поштуваат.

Мајками преко лето често го поминуваше време кај мене. Јас како најстаро дете много ме обожавала и рачунала на мене. Много сакаше да ми раскажува за стари обичаи и старе народне песме, кое ги поела мајками кога била млада. Од песми ми раскажувала: жетварски, свадбарски, славски, за седенки. Така да за секоја пригода имало и посебна песма. За песми во друга прилика ке ви ги раскажам.

Мајка ми имаше и много голема меморија и перцепција. Тоа го задржа и во стари години до крај на својот живот. Можеше да гледа телевизија да чита новини и разни списанија кои и доаѓаа до рака.

Братми има сервис за машини и фружидери па она му служеше како секретарка да прима пораки и да закажува на муштерии, кога може да се јават на телефон.

Мајками много обожаваше да шири познанства и да разговара. Беше дружељубива со секого и со постари и со помлади.

Мала сторија за мојот татко

Оваа сторија за својот татко а мојот дедо Столе е пишувана деновиве од мојата мајка. (Мајками сега има 72 години)

Мојот Татко Стојан Тошиќ, роден е 1914 година во село Стао Нагоричино – Кумановско, како трето дете во фамилија. За негова несреќа многу рано останал сирак, без мајка, како мало бебе од неколку месеци.

Во тоа време немало храна ни прибор за бебиња, па негова стрина која немала деца а била вредна и хумана жена, го прифатила да го чува, го доела на овца, додека да го научи да го храни со печено брашно со лажичка.

После неколку години дедо ми се преженил и во втор брак му се родило уште едно машко дете. За несреќа втората мајка на татко ми била многу лоша, па ги малтретирала најдените деца. Дедо ми од проблеми и жал за негови сираци се разболел и умрел за кратко време.

Нивната мајка маќеа се премажила и трите машки деца останале сосема сами, без двата родитела.

Таа маќеа мајка на татко ми многу го тепала и не му давала леб да јаде и не му давала да спие во постелина. Па таткоми бил принуден да спие во јасле кај стока. Та на тој начин татко ми многу бил приврзан за стока. Татко ми така цел живот многу ја сакаше стока. Тој просто ја препознаваше нејзина потреба и особини и со добиток се однесувал како со човек. Многу убаво го чуваше добиток. Така се разликуваше негова стока од комшиска. Ги тимареше секое сабајле и им чистеше. Кога ке влезеше во шталата тој и се обраќаше со добро јутро, а на стоката по навика како да и беќе драго па се окренуваа да го видат и ќе замавнат со глава или со опашка како одговор на негово добро јутро.

Во тоа време било обичај да се чува по еден добар коњ за јавање. Имало некој обичај да се тркаат сватови на свадба. Некој од коњаници требало да однесе муштулук на свекрвина куќа и добивал подарок, чорапи или крпа (пешкир). Таткоми скоро секогаш успевал да стигне прв па на тој начин си обезбедувал чорапи инаку почесто одел бос.

Многу рано стекнал работна навика и бил многу послушен и омилем меѓу луѓето па така сите се однесувале хумано и добро према него.

Таткоми беше убав и многу воспитан. Имаше многу убави зелени очи со убав оквир и убави црни веѓи и црна коса. Не беше многу висок ама беше во голема кондиција и воља за работа. Беше много тактичар и принципиелен. Много рано се оженил па по негова среќа зел најубава мома, од убава и богата фамилија. Многу ја сакаше мајками и имаа многу сложен брак.

Таткоми имаше способност за добар организатор, за водење домаќинство. Покасно се покажувал како добар војсковоѓа, беше првоборац и ранет на Сремски фронт и имаше одликовање од Тито, орден за храброст.

Многу често беше истакнат како општествен работник, поготово за време селски заедници кои беа организирани 1947 год. Тој беше прв председател на задруга.

Како родител беше много хуман и близок со нас деца. Ни ги испунуваше наши желби, ама под еден услов прво да заслужимо, па често не наградуваше а и не казнуваше ако погрешимо или не извршимо задатак. Секоја вечер добивавме распоред за утрешниот ден, што треба да сработиме а друг ден после вечера дававме извештај за успешна или неуспешна задача. Тој тачно можеше да не процени дали го лажемо или вистина се оправдувамо за неуспех во задача.

Таткоми беше исто голем љубител на земјоделие. Со голем ентузијазам и мерак ги извршуваше пољопривредни работи. Точно знаеше кога и на која нива треба да се сее некоја садовина. Така си добиваше и голем приход. Имаше и вонреден приход од услуга на луѓе кои бева од далечни села од Куманово. Тој ги прифаќаше како на Ан, на спиење, а им наплатуваше и за храна па и нешто ако се напијат по некоја ракија. Така си го обезбедуваше семејство за еден солиден живот.

Много имаше способност да не препознае нас деца, кога ке имавме некој проблем и убаво можеше да ни се доближи и да не поучи како можемо најлесно да си го решимо проблем. Ние деца многу го почитувавме и го сакавме а тоа мислам дека беше мамина заслуга. Таа никогаш не ни рекла ништо лошо за таткоми. Ние никогаш немаме слушнато некои поголеми кавги во нивни заеднички живот.

Таткоми имаше обичај рано да станува на сабајле. Него секогаш сонце го огревало на нива а и сакаше навреме да ги добива сите три оброка, доручак во 9 ч., ручак во 12 ч., а вечера во 18 ч. А на крај ке речеше (после секој оброк) “..газда да полегне, храна да се слегне..“. Много брзо можеше да заспие. А лесно и да се пробуди ако треба.

Јавено обраќање до градоначалникот на општина Старо Нагоричане

Јавено обраќање до градоначалникот на општина Старо Нагоричане

1.- Не попуштај за Депонијата за отпад (од меѓуопштински карактер), која некој сака да ја наметне во нашата територија. Не дозволувај ѓубрето од соседните општини да се слее на територија на општината Старо Нагоричане. Ако треба барај помош од сите жители на општината кои со жив штит на своите тела ке бидат спремни да ја блокираат механизацијата....

2.- Имам и неколку прашања до градоначалникот на општината старо нагоричане:

-Зошто општината нема Интернет страница;

-Зошто нема ни интернет адреса-која во себе не содржи наставка ком;

-Зошто до сега не го има сватено значението на интернетот, како можност да се представи општината во Македонија па и во светот;

-Зото не сватил дека ако сака да ја представи општината Старо Нагоричане како туристичка дестинација во Македонија и во светот дека тоа најдобро ке го направи со интернет презентација;

3.- Имам и неколку констатации кои се поразителни а тоа се:

-Ако напишеш Старо Нагоричане на некој пребарувач на Интернет да речеме Google, има индексирано само 653 резултати за кириличен назив на Старо Нагоричане и во Најди има индексирано само 221 резултати

-Ако кон тоа го додадеш и латиничното пребарување за зборот Staro Nagoricane, во Google има 506 резултати а на Најди има 226 резултати.

-Ова е поразително за развојот на општината воопшто а посебно за туристичкиот развој на општината Старо Нагоричане

-Туризмот треба да е носечка гранка на општината Старо Нагоричане:(како селски туризам, како бањски туризам, како еко туризам и на крај како туризам на база на представување на бројните културно историски локалитети). Сето ова во денешно време без добра Интернет презентација не е возможно да се оствари.

4.- Искористи ја можноста што ја пружа акцијата на Куманово – како Град на култура за ова година во Македонија. Куманово предвидува за таа цел оваа година да го промовира Кокино и Мегалитската опсерваторија. Колку што се сеќавам Кокино е на наша територија.

5.- Искористи ја положбата што ја имаш, како една од најнеразвиените општини во Македонија а воедно и погранична оптина. За вакви општини во буџетот на Македонија е предвиден значаен дел а и самите донатори од странсво радо ги подржуваат ови проекти поготово што општината е и со мешан етнички состав (Македонци и Срби). За последново посебно паѓаат меѓународните донатори – меѓуетничка соработка...

6.- Промовирај ги сите културно историски споменици, цркви и Манастири во општината Старо Нагоричане. Тоа пак најдобро ке го направиш со добра интернет презентација.(на Македонски,Српски и Англиски јазик)

7.- Започни сериозен проект за сериозна инвестиција за бањата Стрновац. Проекти , планови и физибилити студии се потребни за да се заинтересираат потенцијалните инвеститори од земјата и светот. Плачење не помага...

8.- Излегувај во јавноста со соопштенија, кои ти се приоритетните планови на општината (барем еднашка месечно)

8.а- Соопшти на јавноста дека МТ сеусте го нема исполнето своето јавно изрежено ветување дека на сите општини ке донира АДСЛ пристап заедно со неколку компјутера. Соопшти дека во случајот на општината Старо Нагоричане тоа не е исполнето и јавно прашај зошто.....

За сето ова доколку сметаш дека и лично можам да помогнам, обрати ми се ке направам се што можам...

За дедоми Столе

Денеска се навршуваат 14 години како почина дедоми Столе. Роден 1914 година а живееже 82 години.

Што да кажам за дедоми Столе, можам роман да пишам и тоа ке биде малку. Сега ке кажам само некои работи кои ги имам во глава и сеуште ми се во сеќавање.

Роден е во релативно сиромашна фамилија во селото Старо Нагоричане, како што гледате погоре 1914 год. Тогаш богатството се мерело кој колку земја има - со што ги ора нивите - ако е со пар волови е богата фамилија - ако е со пар биволи е средна класа ....
Како го поминувал детството дедоми Столе, јас самиот не паметам да ми раскажувал некојпат - но затоа ке ја прашам мајками која ке ми раскаже детаљи - а богами и постарата сестра доста знае - па ке ја прашам и неа.

Се на се сите ја делеле сиромаштијата и кога во Њујорк и Лондон се возеле со првите транваи, дедоми сеуште орал со дрвено рало....Со едно слично такво дрвено рало дедоми ораше се до почетокот на седумдесетите кога ралото отиде во заборав - и го снема од дворот на дедоми.

Дедоми среќно се оженил со бабами која беше можок на фамилијата - имаше меморија страшно голема. Штета што немала шанса да се образува...(но за бабами во друга прилика).
Фамилијата на дедоми се состоеше од три женски деца и едно машко дете, и добитокот кој тој го сметаше како да е дел од фамилијата.
Од добидок имаше:
- една кобила - која беше задолжена да го вози чезето, до Куманово на пазарните денови, да ора со ралото кога требаше да се ора нешто меѓу редови, да го врши житото - во соработка со другите домашни животни, да не пренесува поединешно од место на место со седло или без него (на свадби-на нива и сл.) Последната кобила што ја имаше дедоми ја продаде кога требаше да купи виолина за најмалата тетка... Искрајно долго тагував по неа - името и беше Ласта.

-едно магаре кое вообичаено беше женско, кое имаше задолжение на помошно транспортно средство до нивите – да пренесе алат – ручек – да донесе млеко заедно со млекарот (имено овците на дедоми летно време беа сместени во бачила кои беа оддалечени неколку километри од селото 4 км мислам). Со магарето кое исто имаше име (во моментот не се сеќавам на името) имам неколку интересни случки за кои ке ви раскажам во друга прилика....

-еден пар крави – за орање на нивите – па превоз и теглење на воловската кола – за млеко кое се продаваше и од кое бабами правеше страшно добро бело и жолто сирење. И кравите имаа име едната беше обавезно Павка а другата (пак не се сеќавам на имињата)

Инаку сите домашни животни на дедоми имаа име и дедоми разговараше со нив како да му се фамилија и ги караше кога ке му згрешеа а ги мазеше во зимскиот период а и секојдневно.

-дузина овци и јагниња – кои служеа за волна и млеко – а богами и месо

-една до две крмачи – свињи – кои слижеа за месо – сувомеснати производи – сланина - сапун – маст и сл

-дузина кокошки – за јајца и секојпат свежо пилешко

-пар кучиња – едно поголемо вообичаено со име Мурџо и едо помало но кое знае да галами – кучињата беа чувари на дворот и куќата..

-неколку мачки – кои не бранеа од глувчињата и се играа со нас додека бевме деца.

Сите овие домашни животни бараа ангажман од дедоми и бабами а и од нас децата. Повеќето од времето со домашните животни се занимаваше дедоми кој всушност како да уживаше во одгледувањето на домашните животни.

Секое домашно животно имаше свој дом, кој дедоми го чистеше секојдневно а тука во работата помагаше вујкоми кој е неколку години постар од мене и јас самиот поретко.

Бидејки немавме питка вода во дворот, мораше секојдневно барем двапати дневно целата стока да ја носиме на поење во оближната селска чешма. Водата која течеше од чешмата во зима беше топла а во лете ладна – се собираше во камени корита – наречени мрамори и стоката пиеше вода со уживање од нив. Правило беше додека пие стоката вода никој да не ја вознемирува. Се почитувасе стоката. Стоката беше работна сила и имаше свои права....

Навистина за сето ова може да се пишува роман.

Дедоми не зборуваше многу – туку со личен пример даваше на знаење како треба и што треба. Вообичаено навечер на вечера се даваше распоред за утрешните задачи на сите членови на фамилијата – кои можеа да се изменат ако се сменеа нагло временските прилики..

Јас како најмал во фамилијата ги добивав најлесните задачи но ако не ми се дадеше никаква задача се бунев. Сакав и јас да учествувам со нешто...

Наутро кога одевме на нива, обично со воловска кола, јас најчесто се доспивав а и таму ако ми се спиеше најпрво ке се доспиев. Се доручкуваше на нива одкога ке се завршесе еден дел од работата – дедоми секојпат велеше “доручекот и јадењето мора да се заслужи со работа“. На нивата секој работеше по нешто. Додека бев помал да речеме во времето на жетва дедомике ми дадеше задача да собирам сламки !!!???. Никојпат неможев да го разберам тоа зошто се прави и како докажан економиста од мали нозе му викав на дедоми дека “таа работа не се исплати“ и го молев да ми даде друга работа. Тогаш тој ке се смилуваше и ке ми дадеше пар каначиња (стомни за вода) и ке ме пратеше до најблискиот извор да донесам ладн и свежа вода. И ке ми речеше значајно “Јас да те мислу да си натам а ти да си навам“ JJ.

Највеќе од се сакав кога ке одевме да работиме нешто близу до реката Пчиња. Погодувате зошто. Па се бањавме и фаќавме со раце мали рипчиња. Трските беа луксуз. Кога потпораснавме малку некои се извештачија и од завеси превеа мрежи за ловење риба...

На река никојпат гладен неможе да останеш. Наоколу бавчи колку сакаш. Краставици – пиперки – патлиџани и сл.

Дедоми имаше обицај да каже. “подобро џабе да работиш него џабе да седиш“. Така тој си наоѓаше за себе а и за нас секојпат некои чудни работи. Пример еден ден ке ги преместува камењата од еден зид до друг зид – а за неколку дена ке ги враќаше назад. Зошто го правеше тоа и ден денска не ми е јасно.

Осем животните ја сакаше многу земјата – добрата чашка ракија и вино. Иако често пиеше никојпат во живот не сум го видел пијан.

Живи пари во селско домаќинство доаѓаа ретко а и ако ги имаше се чуваа за зејтин , газија, порез и сл работи но одвреме навреме дедоми, ке ми дадеше некој ситниш да му купам цигари а за кусурот бомбони или шекерлами...

Тука ке прекинам со сторијата за дедоми ...

Велат постарите луѓе – човекот умира двапати – еднаш кога физички ке замине од овој свет – и вторпат кога веќе никој нема да го споменува....

Манастирот Забел се распаѓа

ЗАБОРАВЕНО ДУХОВНО СВЕТИЛИШТЕ ВО КУМАНОВСКО
Манастирот Забел се распаѓа
Во манастирот во селото Старо Нагоричани одамна е замрен духовниот живот, поради што голем број верници, предадени на традицијата, го посетуваат само на денот на патронот. Ни од МПЦ ни од верниците нема никаква иницијатива за негова обнова

Едно од најстарите духовни светилишта во Кумановско, манастирот "Забел" во селото Старо Нагоричане, се распаѓа. Во него одамна е замрен духовниот живот и поради тоа голем број верници, предадени на традицијата, го посетуваат само на денот на патронот, иако имаат желба вратите на манастирот постојано да бидат отворени.
Црквата "Пресвета Богородица" во манастирот "Забел" е изградена 1330 година, но како и повеќето православни светилишта во Македонија, во времето на турското владеење била целосно срушена.
Според легендата што ја прераскажуваат жителите од овој крај, од разурнатиот манастир останале само три гроба во олтарот. На некој човек од селото му се сонило дека во еден од гробовите има скриено богатство, со кое треба да се обнови стариот манастир. Тој навистина откопал злато, а потоа отишол кај игуменот во матејчкиот манастир да побара согласност од Цариград да му дозволат да го подигне светилиштето. Обновата почнала во 1852 година. На темелите на старата црква, со димензии од 12 на 7 аршини, за четири години бил изграден новиот храм. Мајсторите го поставиле и олтарот, но не успеале докрај да го изработат фрескоживописот и внатрешно да ја уредат црквата. И по толку години постоење, досега никој не се нашол да ја уреди црквата.
Манастирот "Забел" се наоѓа на тромеѓето меѓу селата Никуљане, Старо Нагоричане и Челопек, на петнаесетина километри од Куманово. Местото на кое е изграден потсетува на гнездо. Неговата скриеност од сите страни и зафрленоста не биле пречка ова духовно светилиште некогаш да врие од луѓе и живот. "Порано тука се вкрстувале многу патишта, па во манастирот доаѓале многумина верници и патници-намерници, кои ноќевале во конаците. Со својата плодна земја и густа шума, манастирот бил еден од најбогатите во земјата. Го опслужувале дваесетина семејства, кои одгледувале над 200 овци, 20 грла крупен и ситен добиток. Во манастирскиот двор имало неколку бунари, амбари, воденица за мелење брашно, фурна и се друго што му требало на едно богато селско домаќинство. Во него, се до средината на минатиот век, живееле и калуѓери. По војната тие биле протерани и животот во манастирот замрел", вели Слободан Јовановиќ од Старо Нагоричане, претставник од црковниот одбор.
Негрижата и запуштеноста довеле до целосно распаѓање на конаците, шталите, помошните простории. Распаднати се и манастирските порти. Руинираните објекти немо сведочат за негрижата на човекот кон духовното наследство.
Црквата "Успение на Пресвета Богородица", сепак, успеала низ вековите да му се спротивстави на времето и да зачува дел од убавината што и ја дариле градителите. Но, пред две години од црквата се украдени четири икони стари над сто педесет години. Иконата на Мајка Богородица и уште три други, со димензија од метар и половина на седумдесет сантиметри, се извадени од нејзиниот олтар. Ги изработил познатиот живописец Дичо Зографот и нивната вредност е непроценлива. Од нив се уште нема никаква трага. Постарите жители велат дека ова не е прва кражба и дека судбината на оваа црква е многу тажна, бидејќи никој вистински не сака да се заложи за нејзино обновување.
На празникот Голема Богородица манастирот беше преполн со народ и верници, кои дојдоа на прославата. Во дворот на црквата се делеше манастирско гравче, а на празничната трпеза имаше многу гости. На ливадите и полјанките во дебелите дабови сенки, луѓе на сите возрасти уживаа во прекрасната природа, далеку од градската жега.
- Ова место е Божји рај. Тука природата е недопрена, а Господ не штедел кога ја создавал. Има се што може да се посака за одмор на душата. Сега, човекот треба да се погрижи да ги искористи овие убавини. Ние мораме да и помогнеме на црквата да го врати некогашниот сјај на ова свето место. Општината да обезбеди средства за изградба на инфраструктура и да создаде излетничко и духовно место, кое многу му недостига на нашиот крај - вели една посетителка.
Годинешнава посетеност на "Забел" за Голема Богородица влева надеж дека овој храм набрзо вистински ќе заживее и широко ќе ги прифати потомците на своите градители.
Сузана Николиќ

Извпо Вест

КРВАВА ДРАМА ВО СТАРО НАГОРИЧАНЕ

КРВАВА ДРАМА ВО СТАРО НАГОРИЧАНЕ
Домазет ги заклал трудната сопруга и нејзината мајка
Го прифатија како син, а тој им ја затвори куќата, коментираа селаните од Старо Нагоричане

Селанец, по куса расправија, со кујнски нож ја масакрирал својата трудна сопруга, а потоа ја заклал и својата тешта. По масакрот, убиецот си ги измил крвавите раце и наместо во локалната полиција, оддалечена 50 метри од местото на инцидентот, отишол во кумановската полициска станица. Крвавиот инцидент се случил во семејната куќа на семејството Трајковиќ, завчера вечерта, во кумановското село Старо Нагоричане. Официјално мотивот за убиството се уште се истражува.

Според полицијата, трагедијата се случила неколку минути по 18 часот во куќата на Јефта Трајковиќ, кога неговиот зет, Зоран Арсовски (43) со кујнски нож ги убил својата сопруга Надежда Арсовска-Трајковиќ (37), која била во седмиот месец од бременоста, и нејзината мајка Еленка Трајковиќ (62).

Куќата во која се случил крвавиот инцидент вчера беше полна со роднини и пријатели на семејството Трајковиќ. Оправдано тие не беа расположени за коментирање на случајот.

Соседите велат дека семејството Трајковиќ било едно од најимотните во селото и оти досега не забележале какви било проблеми кај нив.

Арсовски, кој бил домазет, со таткото на својата сопруга Јефта целиот ден работел на нивите. Кога завршиле со работата двајцата се упатиле кон семејната куќа. Јефта го зел автомобилот и со еден соселанец заминале за Куманово за да однесат грозје. Арсовски останал во куќата и ги вршел секојдневните обврски, а потоа отишол до блиската продавница.

- Зоран застана пред продавницата и ми побара цигара. Ја запали цигарата и ми кажа дека целиот ден со Јефта фрлале ѓубриво на нивите. Рече дека ги нахранил кравите и дека ќе си оди дома. Ништо не навестуваше дека по десетина минути ќе се случи таква крвава драма - раскажува возбудено еден од селаните.

Веднаш по разговорот Арсовски се упатил кон куќата. Зел нож од кујната и се упатил во собата каде што седела неговата бремена сопруга, за која селаните велат дека била во седмиот месец од бременоста. Надежда почнала да се брани и да бара помош, но нејзиниот сопруг бил безмилосен. Со неколку удари ја измасакрирал. Повиците за помош ги слушнала мајката на Надежда, која работела во дворот. Таа боса се стрчала кон куќата, меѓутоа на прагот од влезната врата ја пречекал нејзиниот зет. Арсовски со ножот ја измасакрирал и Еленка. Убиецот си ги измил рацете, ја соблекол крвавата тренерка зел 4.200 евра и со такси заминал за Куманово, каде што се пријавил во полициската станица. Куќата на семејството Трајковиќ е на само 50-ина метри од полициската станица во селото и не десетина метри од селскиот колонијал. Никој од селаните не видел ниту слушнал нешто сомнително. Тие разбрале за трагедијата кога дошла полицијата во селото и влегла во куќата.

Според селаните, Зоран Арсовски бил мирен човек. Не правел проблеми ниту пиел алкохол. Тој бил од селото Режановце, каде што живеел со сопругата Надежда околу две години во куќата на своите родители. По нивната смрт, во мај годинава Зоран и Надежда се доселиле во Старо Нагоричане. Семејството Трајковиќ имало голем имот. Јефта и Еленка имале три ќерки, сите биле мажени и не живееле во селото. Поради тоа, родителите на Надежда го прифатиле Зоран како сопствен син. За кусо време тие му купиле трактор и добиток на зетот за да работи и автомобил.

- Го прифатија како син, а тој им ја затвори куќата - коментираа селаните од Старо Нагоричане.

Според селаните, Зоран во последно време почнал да се однесува чудно. Откако го продале тракторот, Арсовски почнал да троши многу пари. Тие велат дека дури посетувал и бајачки во кривопаланечките села, па претпоставуваат дека може да му ја наполниле главата со будалштини. Селаните зборуваат дека Арсовски пред неколку дена го снемало, кога заминувал носел кесе најверојатно со алишта, но се вратил по три-четири дена со истото кесе во рацете.

По наредба на истражниот судија, телата на убиените се предадени на обдукција. Полицијата го утврдува мотивот за убиството.

извор Дневнник
извор Вест
извор Вечер
извор Идивиди, Линк 2
извор А1
извор Макфакс
извор Канал 5
Извор Утрински

Црква св. Ѓорѓи, Старо Нагоричане

SV. \OR\I, STARO NAGORI^ANE, KUMANOVSKO

	Vo seloto Staro Nagori~ane, vo blizina na gradot Kumanovo, se nao|a eden od najzna~ajnite spomenici na kulturata vo Makedonija. Toa e crkvata posvetena na sveti \or|i, ~ija posebnost i ubavina, kako vo odnos na arhitekturata, taka i vo odnos na slikarstvoto, odnosno freskopisot, pretstavuva eden od biserite na hristijanskite tvorbi na ovie prostori.
Crkva Sv. \or|i, s. Staro Nagori~ane, XIV vek

Za vreme na gradewe na crkvata se zema godinata 1313, iako e utvrdeno deka taa e podignata vrz temeli na postar sakralen objekt od XI vek, izgraden, spored staroto predanie, od strana na vizantiskiot car Roman IV Diogen (1067-1071). Godinata 1313 e spomenata vo natpisot {to se nao|a nad zapadnata vlezna vrata, dodeka na eden drug natpis od jugozapadniot yid od crkvata, e zabele`ano deka taa e `ivopisana vo 1317-18 godina.

Vo pogled na arhitekturata, crkvata e trikorabna gradba so forma na izdol`en vpi{an krst, a nad nea se izdigaat pet kupoli, edna golema osmostrana postavena vo centarot i ~etiri pomali kubiwa. Dolniot del od yidovite e podignat od klepan kamen, dodeka gornite delovi se izraboteni so naizmeni~no redewe na kamen i cigla, pri {to e postignata edna smirena i efektna koloritnost. Oltarnata apsida e bogato ras~leneta, odnatre polukru`na, a odnadvor petostrana vo gorniot del.

Posebnosta na crkvata se sostoi vo za~uvanata prvobitna oltarna pregrada, odnosno ikonostasot koj bil izraboten od kameni stolbovi, parapetni plo~i i ornamentira arhitraf. Tuka e zabele`an edinstven primer kaj nas na izrabotka na ikoni vo fresko tehnika. Na toj na~in, levo i desno od carskite dveri, pretstaveni se likovite na sv. \or|i i Bogorodica Pelagonitisa.

No, neodminlivoto zna~ewe na ovoj kulturen i duhoven spomenik le`i i vo za~uvaniot freskopis, izraboten od poznatite zografi Evtihij i Mihajlo, koi kako avtori se javuvaat i vo drugi crkvi i manastiri vo zemjava, kako {to se crkvata Sv. Bogorodica Perivleptos, poznata kako ohridskiot Sv. Kliment, manastirot Sv. Nikita na padinite na Skopskata Crna Gora vo blizina na Skopje, no i vo golem broj vakvi objekti nadvor od zemjava, na teritorijata na sosednite balkanski zemji. Freskopisot e izraboten vo paleolo{kiot stil od XIV vek, so naglasena narativnost, no i edna izrazena suptilnost, fino stilizirawe i odmerenost vo izrazot. Vpe~atlivi se portretite na ktitorite na crkvata, kralot Milutin i negovata mlada `ena Simonida, pretstaveni vo dolnata zona od severniot yid. Crkvata izobiluva so pretstavi na likovi na svetiteli, sceni od `ivotot, stradawata i ~udata na Isus Hristos, (“Raspjatie“; “Odewe na Golgota“; “Ka~uvawe na krstot“; “Podbivawe so Hrista“ itn), prisutni se ilustracii na kalendari, kako i portreti na lokalni svetiteli, sveti Kliment Ohridski, sveti Joakim Osogovski, sveti Prohor P~inski, za koj edno staro predanie raska`uva deka `iveel vo edna pe{tera vo blizina na crkvata pred taa da se izgradi.

M. Cvetanovska